Son yıllarda sağlık alanında dikkat çekici bir araştırma, genç yaşlarda kolon kanseri vakalarında yaşanan artışın alarm verici boyutlarını gözler önüne serdi. Cenevre Üniversitesi ve Cenevre Üniversitesi Hastaneleri uzmanları tarafından 1980-2021 yılları arasında gerçekleştirilen 40 yıllık kapsamlı bir çalışma, kolorektal kanserin özellikle 30’lu yaşlardaki bireyler arasında hızla yayıldığını ortaya koydu. Rutin tarama programlarının etkisiyle 50 yaş üstü bireylerde vakaların azalmasına rağmen, 50 yaş altındaki yetişkinlerde tanı oranlarının her yıl artması dikkat çekici bir durum olarak tıp dünyasında yankı buldu.
**ERKEN TEŞHİS ZORLAŞIYOR: HASTALAR METASTAZ AŞAMASINDA TANILANIYOR**
Araştırmanın en endişe verici bulgularından biri, genç hastalara konulan teşhislerin zamanlaması oldu. 50 yaş altındaki hastaların yaklaşık %28’inin kanser tanısı, hastalığın diğer organlara yayılması (metastaz) durumunda konuluyor. İleri yaş grubunda bu oran %20 civarında iken, gençlerde hastalığın geç fark edilmesi ciddi sağlık riskleri oluşturuyor. Cenevre Üniversitesi Hastaneleri Kıdemli Uzman Cerrahı Dr. Jeremy Meyer, “Artık aile geçmişinde kanser öyküsü bulunmayan 30’lu yaşlardaki bireylerde bu vakalarla karşılaşıyoruz. Hastalar belirtileri önemsemediği için kliniğimize başvurduklarında kanser ne yazık ki vücutta yayılmış oluyor,” diyerek durumu gündeme getirdi.
**HASTALIĞIN ARTTIĞI NEDENLER: BESLENME VE MİKROBİYOM DEĞİŞİKLİKLERİ**
Araştırmalar, kolon kanserinin genç yaşlarda bu denli yaygınlaşmasının nedenlerine dair derinlemesine analizler yapıyor. Tek bir neden henüz belirlenememiş olsa da, son 40 yılda değişen beslenme alışkanlıkları ana nedeni oluşturuyor. İşlenmiş gıdaların artan tüketimi, hareketsiz yaşam tarzı, obezite oranlarındaki artış ve erken yaşlarda maruz kalınan çevresel faktörler, bağırsak mikrobiyomunu olumsuz etkileyerek hastalığın gelişimine katkı sağladığı tahmin ediliyor. Uzmanlar, erkeklerde ve kadınlarda rektum kanserinin yanı sıra genç kadınlarda özellikle sağ kolon kanseri artışının altında farklı biyolojik ve çevresel etmenlerin yattığını vurguluyor.
**”GENÇ YAŞTA KANSER OLUNMAZ” DÜŞÜNCESİ TEHLİKE ARZ EDİYOR**
Kolon kanserinin erken evrelerdeki sinsi ilerleyişi, tanı konulmasını zorlaştırıyor. Genç bireyler, “bu yaşta kanser olmam” düşüncesiyle vücutlarının verdiği hayati sinyalleri göz ardı edebiliyor. Uzmanlar, kalıcı karın ağrıları, dışkıda kan görülmesi, açıklanamayan hızlı kilo kayıpları ve bağırsak düzenindeki değişikliklerin (kronik ishal veya kabızlık) kesinlikle dikkate alınması gereken uyarılar olduğunu belirtiyor. Dünya genelinde her yıl 1.9 milyondan fazla yeni vaka ile en ölümcül ikinci kanser türü olarak kabul edilen kolon kanseri karşısında, birçok ülke tarama stratejilerini gözden geçiriyor. Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere pek çok sağlık otoritesi, rutin tarama yaş sınırını 50’den 45’e indirmişken, aile öyküsü olan kişilerin daha erken yaşlarda kolonoskopi gibi tarama yöntemlerini kullanmaları gerektiğini vurguluyor.
